CBD OLIEAl 18 jaar geleden is het tweede fase-systeem geïntroduceerd voor de HAVO en VWO op de middelbare scholen in Nederland. Het werd al snel duidelijk dat dit nieuwe onderwijssysteem niet erg succesvol zou worden. Toch heeft dit systeem het nog lang volgehouden. Wat waren de negatieve punten aan dit systeem?

 

Te zwaar gerust op zelfdiscipline

CBD OLIEEen eerste kritiekpunt aan de tweede fase is dat er sterk wordt gehangen aan de zelfdiscipline van leerlingen. De leerlingen zijn nog jong. Daarnaast hebben veel leerlingen niet van zichzelf een grote mate aan zelfdiscipline of moeten dit nog leren. Het tweede fase-systeem geeft geen ruimte voor deze ontwikkeling, maar gooit de leerlingen in het diepe. Het blijkt dat het lastig is om vervolgens de zelfdiscipline aan te leren.

Leerlingen die geen of weinig zelfdiscipline hebben, krijgen geen kans op verbetering maar falen hard en snel. Hier valt heel veel op aan te merken. Zelfdiscipline is bij veel leerlingen namelijk het resultaat van desinteresse. Desinteresse is eigenlijk logisch. Veel vakken op de middelbare school zijn belangrijk, maar sluiten niet aan bij de interesse van een groot deel van de leerlingen. Het is aan de school en de docent om deze vakken toch interessant te maken voor de leerlingen. De tweede fase faalt hier in. Door erg veel ruimte te geven aan zelfdiscipline wordt er niet gewerkt aan het interessant maken van de vakken.

Het resultaat is dat leerlingen er niet in slagen om werk te leveren en daardoor belangrijke onderdelen van vakken niet goed genoeg meekrijgen. Dit is een gemiste kans.

Over leerlingen gesproken en bijbehorende kleding. In hoeverre zou het van waarde zijn om schooluniformen weer in te voeren. Het merk Name it staat hier open voor. 

Bovendien is er geen ruimte voor docenten om de leerlingen aan te leren hoe ze hun zelfdiscipline kunnen verbeteren. Dit contact tussen leerling en docent wordt namelijk grotendeels wegbezuinigd in het tweede fase systeem. De leerling is meer op zichzelf aangewezen, maar is slechts 15 jaar oud. Kan een 15 jarig kind uit zichzelf begrijpen dat wiskunde toch belangrijk is, ondanks dat deze leerling er geen interesse in heeft en er uiteindelijk erg weinig mee zal doen in zijn of haar leven? Het antwoord is nee.

Bovendien is een gebrek aan zelfdiscipline tijdens de tweede fase geen bewijs dat een persoon geen zelfdiscipline heeft in zijn werkzame leven. Zelfdiscipline gaat namelijk sterk samen met interesse en passie. Een persoon heeft geen brede interesse en passie die alle vakken op de middelbare school omvat. Interesse en passie is juist erg toegespitst op enkele onderwerpen. Het is dus beter wanneer de middelbare school zich hierop richt. Het is belangrijk dat de middelbare school de leerling helpt en ondersteunt bij het vinden van zijn of haar talenten en passie. Daar heeft de leerling veel meer aan in zijn of haar verdere loopbaan.

Specialisatie in tweede fase

Mr GreenWaar de tweede fase wel succesvol is geweest, is het vroegtijdig toespitsen op een bepaalde richting: creatief, economisch, natuurkundig of de geneeskunde. Veel leerlingen zijn niet in één hokje te duwen. Daarom is het een goede kwaliteit dat de tweede fase ruimte geeft voor overbruggingen tussen de specialisaties.